Jak zachować się po wypadku

Do udzielenia pierwszej pomocy zobowiązuje nas prawo. Nie zawsze jednak wiemy, jak się zachować takiej sytuacji, zwłaszcza, gdy na skutek wypadku czy kolizji poszkodowani są ludzie. Nawet jeśli to nie ty jesteś poszkodowany, to często zaczynasz odczuwasz zdenerwowanie i zastanawiasz się, co robić?

Czym się różni kolizja od wypadku

Chociaż w potocznym języku oba te określenia używane są zamiennie, to są dwa różne zdarzenia i dwa różne pojęcia. Krótko i najprościej rzecz ujmując, w wypadku poszkodowani są ludzie, są ranni i zabici, natomiast kolizja to drobna stłuczka, niewielkie zadrapania. Jeżeli konieczność leczenia ran będzie trwała dłużej niż 7 dni i będzie to zalecane przez lekarza, to również jest wyznacznikiem pojęcia wypadek drogowy, natomiast poniżej 7 dni – mamy do czynienia z kolizją. Za spowodowanie wypadku, w zależności od jego skutku, grozi nam kara do 8 lat więzienia, której granica może zostać przesunięta do 12 lat w wypadku, gdy sprawca prowadził pod wpływem narkotyków, alkoholu albo zbiegł z miejsca wypadku.

W przypadku kolizji uszczerbek na zdrowiu trwa krócej niż 7 dni, i jest to zdarzenie mniejszego formatu. Nie zawsze tu trzeba wzywać policję, a wystarczą spisane odręcznie oświadczenia o zdarzeniu drogowym, napisane przez strony zdarzenia, będące podstawą dochodzenia roszczeń z polisy OC sprawcy.

Miałeś wypadek – zabezpiecz miejsce

Naturalną reakcją człowieka, który miał wypadek lub brał udział w kolizji drogowej, jest stres. Nerwy, emocje które nie pozwalają jasno spojrzeć na zaistniałą sytuację. Ważne jest, aby jednak spróbować zachować zimną krew i nie dać się ponieść emocjom. Przede wszystkim zabezpiecz swój samochód, tak, aby nie stał się zagrożeniem dla innych uczestników ruchu drogowego, a równocześnie dla ochrony przed dalszymi uszkodzeniami.

Następnie zbierz dane osobowe i oświadczenia osób, które brały udział w wypadku oraz takich, które były świadkami zdarzenia. Nie zapomnij o spisaniu numeru polisy OC właściciela drugiego auta i spisaniu protokołu dotyczącego wypadku.

Możesz zrobić zdjęcia miejsca kolizji i szkód wyrządzonych w wyniku wypadku. Udokumentuj zdjęciami uszkodzenia samochodów. Pamiętaj o tym, bo czasem kierowcy „dogadają się”, winny przyzna się, że jest sprawcą szkody, a po jakim czasie zacznie się odwoływać i nie będzie chciał się przyznać. Pamiętaj też, że masz określony czas, najczęściej do 7 dni, aby zgłosić szkodę o ubezpieczyciela, aby móc ubiegać się o odszkodowanie. Najlepiej, zgłoś od razu po wypadku.

Policję powinieneś wezwać wówczas, gdy:

  • Żadna ze stron nie poczuwa się do odpowiedzialności za spowodowanie wypadku – policja wyjaśni okoliczności i ustali sprawcę, przy czym ukarany może zostać każdy kierowca biorący udział w zdarzeniu
  • Skala szkody jest duża
  • Któryś z uczestników znajduje się pod wpływem alkoholu lub narkotyków
  • W wyniku wypadku są zabici lub ranni
  • Znalazłeś się w miejscu wypadku

Pamiętaj też, że nie powinieneś oddalać się z miejsca wypadku, zwłaszcza gdy ktoś w nim ucierpiał. Jedyny wyjątek stanowi konieczność wezwania pomocy. Jeżeli z miejsca wypadku ucieka sprawca lub uczestnik kolizji, spisz numer rejestracyjny, markę i kolor samochodu i kierunek, w którym się udał.

Znalazłeś się na miejscu wypadku. Co robić? Odjechać czy udzielić pomocy?

Pamiętaj, że zgodnie z polskim prawem jesteś zobowiązany do tego, by udzielić pierwszej pomocy osobie potrzebującej. Jeśli tego nie zrobisz, podlegasz karze pozbawienia wolności do lat 3 (zgodnie z art.162 Kodeksu Karnego). Nie martw się, z punktu widzenia naszego prawa, lepiej zrobić cokolwiek, niż nie zrobić nic. Zaniechanie a nie pomoc udzielana w sposób nieefektywny czy nieudolny grozi konsekwencjami karnymi. Jeżeli działasz w dobrej wierze, chcesz pomóc i robisz to najlepiej jak umiesz – nic ci nie grozi.

Art 162 § 1 Kodeksu karnego

Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 93§ 1 Kodeksu wykroczeń

Kierowca pojazdu, który uczestnicząc w wypadku drogowym, nie udziela niezwłocznej pomocy ofierze wypadku, podlega karze aresztu lub grzywny.

Będziesz pomagał? Jak się do tego zabrać?

Musisz zabezpieczyć miejsce wypadku, ale przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo własnego samochodu. Zatrzymaj go w bezpiecznym miejscu na poboczu. Zdecyduj się nawet na miejsce nieco oddalone od zdarzenia, aby nie spowodować kolejnej kolizji i nie stwarzać dodatkowego zagrożenia. Jeśli zachodzi taka potrzeba, możesz oświetlić miejsce wypadku światłami twojego samochodu, włącz światła awaryjne, zaciągnij ręczny hamulec. Ze swojego auta wyjmij trójkąt ostrzegawczy, kamizelkę odblaskową, apteczkę pierwszej pomocy, gaśnicę.

Teraz kolej na zabezpieczenie miejsca wypadku. Ustaw trójkąt ostrzegawczy w odpowiedniej odległości od miejsca zdarzenia. W terenie zabudowanym może to być odległość od 7 do 10 metrów, natomiast na drodze ekspresowej lub autostradzie trójkąt powinien stanąć nawet 100 m od miejsca wypadku. Dlaczego? Bo na tych drogach samochody poruszają się z dużą prędkością, trzeba dać kierowcom czas na wyhamowanie, spowolnienie prędkości samochodów. Fakt, że często kierowcy widząc, że coś się dzieje na drodze zwalniają już zawczasu. Jedni pytają jak pomóc, inni nie chcą przeszkadzać w akcji osobom pomagającym, natomiast inni… kierują się po prostu niezdrową ciekawością, oglądają miejsce wypadku, szukając sensacji i tematów do rozmów. Pamiętaj, że trójkąt powinieneś ustawiać przed zakrętem lub przed górką czy pagórkiem ograniczającym widoczność.

Zabezpieczyłeś teren, ty jesteś bezpieczny, więc możesz podejść do poszkodowanego samochodu.

Jeśli z pod maski pojazdu wydobywa się dym lub płomienie, delikatnie unieś maskę i pod nią, bez otwierania jej na całą szerokość, wtłocz zawartość gaśnicy. Następnie wyłącz stacyjkę i wyjmij z niej kluczyki. Zapobiegnie to samozapłonowi. Kluczyki musisz położyć na desce rozdzielczej samochodu. Przydadzą się później, gdy pomoc drogowa będzie zabierała samochód z miejsca wypadku. Następnie zaciągnij ręczny hamulec w aucie lub autach biorących udział w wypadku.

Pomoc poszkodowanym w wypadku drogowym

Każdego poszkodowanego uwolnij z pasów samochodowych. Rozepnij lub rozetnij pasy. Następnie oceń stan poszkodowanego. Ze względu na możliwy uraz kręgosłupa nie wyjmuj poszkodowanego z samochodu! Oczywiście są wyjątkowe sytuacje:

  • Realne zagrożenie życia i bezpieczeństwa uczestników kolizji – na przykład samochód się pali albo grozi zapaleniem, czuć zapach benzyny, samochód jest niestabilny – może spaść z górki, stoczyć się – musisz realnie ocenić możliwe zagrożenia
  • Poszkodowany nie oddycha i zachodzi potrzeba natychmiastowego ratowania jego życia

W takiej sytuacji powinieneś ewakuować poszkodowanego za pomocą chwytu unoszącego.

Wszystkie twoje czynności powinny zmierzać do tego, aby nie dopuścić do powstania dalszych powikłań i do zabezpieczenia życia ludzkiego do chwili, w której odpowiedzialność za poszkodowanego przejmą specjalistyczne służby ratujące życie.

Nie musisz być przeszkolonym ratownikiem medycznym. Wystarczy, że masz podstawową wiedzę tym, co zrobić, by uratować ludzkie życie. Gdyby każdy z nas poświęcił kilka godzin, by pogłębić wiedzę na temat zachowania się w razie wypadku komunikacyjnego lub w przypadku wystąpienia urazu powodującego utratę przytomności, być może śmiertelnych ofiar na drogach byłoby znacznie mniej. Również apteczki pierwszej pomocy nie należy traktować po macoszemu, to nie tylko obowiązkowe wyposażenie pojazdu, za brak którego może ukarać nas policja. Powinna być wyposażona w środki dezynfekcyjne oraz opatrunkowe. Oprócz standardowego wyposażenia apteczki, powinno się posiadać w niej również koc termiczny i maseczkę do sztucznego oddychania, dzięki której unikniesz kontaktu z wydzielinami poszkodowanego (ślina, krew).

Standardowe wyposażenie apteczki pierwszej pomocy:

  • Plaster 1 szt.
  • Plaster z opatrunkiem 8 szt.
  • Nożyczki 1 szt.
  • Chusta trójkątna 2 szt.
  • Koc termoizolacyjny 1 szt.
  • Opaska 5 szt.
  • Kompres 6 szt.
  • Chusta opatrunkowa 1 szt.
  • Rękawiczki winylowe 1 szt.
  • Instrukcja udzielania pierwszej pomocy

W apteczce nie należy przewozić leków. Zapomniane, ulegają przeterminowaniu i tracą swoją przydatność.

Podstawowe zadania ratownika:

  • Zabezpiecz miejsce wypadku – chronisz poszkodowanego, siebie i innych ratowników oraz inne osoby znajdujące się w pobliżu
  • Sprawdź stan poszkodowanego – określ funkcje życiowe. U osoby nieprzytomnej sprawdź czy oddycha – skontroluj ruchy klatki piersiowej, nasłuchuj szmerów oddechowych, jeśli poszkodowany jest przytomny dowiedz się, czy cierpi na przewlekłe choroby.
  • Wezwij pomoc – zadzwoń po pogotowie ratunkowe (Tel. 999), po straż pożarną (Tel.998) Możesz skorzystać z numeru alarmowego 112, gdzie odpowiednie służby przyjmą zgłoszenie. W rozmowie opisz dokładnie miejsce zdarzenia, stan poszkodowanych oraz podaj ich liczbę.

Pamiętaj, że w przypadku, gdy w zdarzeniu są osoby ranne, postaraj się nie zacierać śladów zdarzenia, o ile to możliwe zostaw auta w nienaruszonym stanie i nie przesuwaj ich w inne miejsce. Są to czynności, które później ułatwią ustalić przebieg zdarzenia.

Jeżeli niezbędna jest reanimacja, powinieneś ją wykonywać do przyjazdu służb ratowniczych.

Jako świadek wypadku…

Nie daj się ponieść nerwom i stresowi. Opanuj swoje emocje i postaraj się myśleć trzeźwo. W obliczu tragedii musisz skupić się na tym, co ważne. Na bezpieczeństwie twoim, twoich bliskich, na bezpieczeństwie i życiu osób, które zostały w wypadku poszkodowane. Pamiętaj, że powinieneś wezwać policję w przypadku, gdy:

  • W wypadku zostały ranne lub zabite osoby
  • Któryś z uczestników znajduje się pod wpływem alkoholu lub środków odurzających

Jeśli na miejscu wypadku znajdują się jeszcze inne osoby, poproś je o pomoc przy zabezpieczeniu miejsca wypadku i wezwaniu pomocy. Możesz rozdzielić zadania, lub wykonać polecenie kogoś, kto już się tym zajął. Pamiętaj, że prośba o pomoc powinna być skierowana do konkretnej osoby. Jeśli zwrócisz się do tłumu, licząc na to, że ktoś się zdecyduje przystąpić do akcji ratunkowej, możesz się przeliczyć. Wskazując osobę personalnie, czyniąc ją odpowiedzialną za konkretne zadanie, obligujesz ja do działania.

Pamiętaj, jeśli dokładnie widziałeś całe zdarzenie, a jeden z jego uczestników poprosi się oto, byś został świadkiem, nie wahaj się, nie odmawiaj, od twojej zgody zależy, czy uda się ustalić winowajcę. Wyobraź sobie, jak czułbyś się w podobnej sytuacji, gdybyś jako osoba poszkodowana musiał ponieść konsekwencje czyjegoś błędu, zapłacić za niezawinione uszkodzenia.